COVID a alergie i choroby płuc

Alergiczny nieżyt nosa, katar a koronawirus COVID-19

17 kwietnia 2020

Katarzyna Pinkosz

Alergiczny nieżyt nosa (katar sienny) to najczęstsza choroba alergiczna: choruje na nią nawet 20% osób w Polsce. W wyniku nieprawidłowej reakcji układu immunologicznego organizm wytwarza skierowane przeciw alergenom swoiste IgE, pojawia się stan zapalny śluzówek nosa oraz zatok.

 

 

Objawy są wywoływane przez alergeny całoroczne (roztocza kurzu domowego, zarodniki grzybów pleśniowych, alergeny zwierzęce) lub sezonowe (pyłki drzew, traw, chwastów). Alergiczny nieżyt nosa najprawdopodobniej nie jest czynnikiem ryzyka COVID-19. Koronawirus SARS-CoV-2 wnika do organizmu przez receptory ACE2, które zlokalizowane są głównie w dolnych drogach oddechowych.

- Badania obserwacyjne przeprowadzane w Chinach nie wykazały, aby choroby alergiczne stanowiły istotny czynnik ryzyka COVID-19 i ciężkiego przebiegu choroby. Wśród opisywanych ciężkich przypadków zachorowań na infekcję wywołaną SARS-CoV-2 nie było wielu pacjentów z alergiami – mówi prof. Maciej Kupczyk z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii UM w Łodzi, prezydent-elekt Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Jedną z przyczyn jest to, że większość osób z ciężkim przebiegiem COVID-19 to osoby starsze, z chorobami współistniejącymi takimi jak nowotwory, choroby serca, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zaś alergia najczęściej dotyka osoby w młodszym wieku.

 

Objawy ANN i objawy COVID-19

Objawy alergicznego nieżytu nosa są inne niż infekcji COVID-19. W przypadku alergicznego nieżytu nosa są to zwykle:

  • katar - obfita, wodnista wydzielina z nosa (rzadziej obrzęk błony śluzowej nosa i uczucie jego zatkania),
  • napady kichania,
  • świąd nosa

Często dołącza się również alergiczne zapalenie spojówek. Bardzo rzadko pojawiają się objawy ogólne, takie jak stan podgorączkowy, ogólne rozdrażnienie, problemy z koncentracją.

W przypadku COVID-19 katar występuje niezwykle rzadko, chyba że jest on spowodowany inną, nakładającą się infekcją. Za to dominują takie objawy jak:

  • wysoka gorączka,
  • kaszel,
  • silne uczucie zmęczenia,
  • bóle mięśniowe,
  • narastająca duszność.

 

Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa w czasie pandemii koronawirusa

Objawy alergicznego nieżytu nosa mogą być bardzo uciążliwe i przez to utrudniać normalne funkcjonowanie. Alergiczny nieżyt nosa zawsze warto leczyć w taki sposób, by zmniejszyć nasilenie dolegliwości. W tym roku jest to szczególnie ważne, również dlatego, żeby zminimalizować konieczność kontaktu z ochroną zdrowia i nie narażać się na ryzyko zakażenia.

– Zalecenia dla pacjentów chorujących na alergiczny nieżyt nosa na ten sezon są takie same jak uprzednio, a z powodu epidemii koronawirusa do tego dochodzą takie same wskazania, co dla nas wszystkich, a w szczególności dla pacjentów z chorobami przewlekłymi: należy stosować się do zaleceń izolacji społecznej, unikać skupisk ludzi, myć ręce, nosić maseczkę, aby podczas kichania, które może wynikać z sezonowej alergii, unikać tworzenia chmury aerozolu z dróg oddechowych – wylicza prof. Kupczyk

Jeśli chodzi o leczenie ANN, to zalecenia międzynarodowych towarzystw naukowych, a także Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, jednoznacznie wskazują, że należy przyjmować leki, aby opanować objawy alergii sezonowej. – To, że mamy okres pandemii infekcji koronawirusa SARS-CoV-2 nie jest przeciwwskazaniem, by dobrze leczyć chorobę, którą się ma – przypomina prof. Kupczyk.

W przypadku alergicznego nieżytu nosa podstawą jest unikanie kontaktu z alergenami. Jeśli jest to niemożliwe, a objawy alergii są dokuczliwe, najczęściej stosuje się kortykosteroidy miejscowe, donosowe. W sezonie pylenia roślin, najlepiej zacząć je stosować na 7-10 dni przed rozpoczęciem pylenia uczulającej rośliny.

Kortykosteroidy donosowe trzeba stosować regularnie, przez cały okres pylenia uczulającej rośliny, a w przypadku uczulenia na roztocza kurzu domowego nawet przez cały rok, jeśli objawy mają duże nasilenie. Donosowe kortykosteroidy są uznawane za bezpieczne, nawet przy przewlekłym stosowaniu: w niewielkim stopniu wchłaniają się do krwi, dlatego nie wywołują takich objawów ubocznych, jak stosowane steroidy ogólne.

Objawy alergicznego nieżytu nosa zmniejszają również leki przeciwhistaminowe. Zwykle stosuje się je doustnie, w postaci tabletek lub kropli. Leki przeciwhistaminowe II generacji nie wywołują objawów niepożądanych, takich jak senność i zaburzenia koncentracji.

Wszystkie leki należy stosować leki tak samo jak w poprzednich sezonach. Żadne leki stosowane w alergicznym nieżycie nosa: tabletki, krople donosowe, sterydy nie zwiększają ryzyka zachorowania na COVID-19. Wręcz przeciwnie, jeśli pacjent nie będzie miał objawów, będzie lepiej się czuł – mówi prof. Kupczyk.

 

Uczulone spojówki

Alergicznemu nieżytowi nosa często towarzyszy alergiczne zapalenie spojówek. – Zapalenie spojówek współistnieje z alergicznym nieżytem błony śluzowej nosa. Te dwie choroby występują prawie u wszystkich pacjentów, tylko w różnym nasileniu – potwierdza prof. Kupczyk. W tym roku leczenie alergicznego zapalenia spojówek jest szczególnie ważne, ponieważ poprzez pocieranie swędzących oczu można niechcący wprowadzić do organizmu koronawirus SARS-CoV-2. Zalecane jest stosowanie leków przeciwhistaminowych lub kromonów w postaci kropli do oczu.

 

Odczulanie w czasie epidemii COVID-19

Jedyną metodą przyczynową leczenia alergii jest odczulanie, czyli immunoterapia. W przypadku alergicznego nieżytu nosa immunoterapia trwa 3-5 lat i jest uważana za bardzo skuteczną metodę leczenia. Można ją stosować albo w formie iniekcji, albo w formie doustnej (tabletki lub krople podjęzykowe). W szczycie sezonu pylenia roślin nie rozpoczyna się immunoterapii. Czy można ją jednak kontynuować w okresie epidemii COVID-19?

– To temat złożony, zasady postępowania zostały dokładnie opisane przez konsultanta krajowego w dziedzinie alergologii. Jeżeli chodzi o odczulanie pyłkowe, to biorąc pod uwagę zalecenia ograniczenia ryzyka zakażenia pacjentów w kontakcie z innymi pacjentami lub ze służbą zdrowia, w większości poradni nie kontynuuje się podawania immunoterapii podskórnej. Będzie można wrócić do tego po zakończeniu epidemii. Jeśli natomiast pacjenci odczulają się w formie podjęzykowej, to nie ma przeciwwskazań do kontynuowania terapii w domu – dodaje prof. Kupczyk.

Przeciwwskazaniem do podania kolejnej dawki jest każda aktywna infekcja, w tym COVID-19.

 

Zalecenia dla chorych na alergiczny nieżyt nosa w czasie infekcji COVID-19:

1. Stosuj się do zaleceń izolacji społecznej, unikaj skupisk ludzi, zachowuj odległość 2 m w kontaktach z innymi osobami. Noś maseczkę, często myj ręce.

2. Przyjmuj zalecane przez lekarza leki: kortykosteroidy donosowe, leki antyhistaminowe, leki miejscowe stosowane do oczu w przypadku alergicznego zapalenia spojówek.

3. W przypadku nasilenia objawów skontaktuj się z lekarzem (preferowana forma kontaktu: telefonicznie lub za pośrednictwem Internetu).

4. Pamiętaj o tym, by mieć zapas leków, które stosujesz. W przypadku braku leku i trudności w skontaktowaniu się z lekarzem, idź do apteki. Niektóre leki przeciwalergiczne (również z grupy sterydów donosowych i kropli do oczu) możesz kupić w aptece bez recepty. Poradź się farmaceuty, jak je stosować.

 

Autor:

Katarzyna Pinkosz

 

Konsultacja medyczna tekstu:

prof. Maciej Kupczyk,
Klinika Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii UM w Łodzi,
prezydent-elekt Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Redakcja artykułu:

lek. Ewa Wojciechowska