COVID a choroby serca i naczyń

Życie z cukrzycą - na co zwrócić uwagę podczas pandemii?

30 kwietnia 2020

Ryszard Sterczyński

Koronawirus COVID-19 jest groźniejszy dla osób z chorobami przewlekłymi niż dla ludzi zdrowych. Do tak zwanych "chorób współistniejących" należy cukrzyca. Na czym dokładnie polega zagrożenie i w jaki sposób je zmniejszyć?

 

 

Jesteś chory na cukrzycę – czy możesz łatwiej niż inni zarazić się koronawirusem?

Nie zaobserwowano dotąd takiej zależności – ryzyko zakażenia wirusem SARS-CoV-2 u chorych na cukrzycę jest podobne, jak w przypadku pozostałych osób. Niebezpieczeństwo polega jednak na tym, że leczenie tego zakażenia może dawać u nich gorsze rezultaty, a w konsekwencji rośnie ryzyko powikłań i zgonu – w większym stopniu, niż u osób bez cukrzycy.

Jednocześnie infekcja wirusowa, przebiegająca z gorączką, jak każdy ostry stan zapalny może pogorszyć też stopień kontroli metabolicznej cukrzycy, a więc spowodować gwałtowny wzrost stężenia glukozy we krwi. Tym samym zwiększa się znacznie zapotrzebowanie na insulinę. Jeśli organizm jej nie otrzyma w wystarczającej ilości, może to doprowadzić do cukrzycowej kwasicy ketonowej, co odnosi się głównie do chorych na cukrzycę typu 1, choć nie tylko. Niebezpieczne jest więc nie tylko samo zakażenie, ale również spowodowane nim zaostrzenie choroby zasadniczej, czyli cukrzycy.

 

Czy ryzyko powikłań zakażenia COVID-19 jest jednakowe dla wszystkich chorych na cukrzycę?

Nie należy tego zagrożenia uogólniać, ponieważ osoby te różnią się między sobą wiekiem, czasem, przez jaki chorują na cukrzycę, schorzeniami z nią współistniejącymi. Cięższy przebieg infekcji zwykle występuje u osób ze złą kontrolą metaboliczną cukrzycy, częstymi wahaniami cukru, chorobami układu krążenia, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz będących w podeszłym wieku. Wiadomo, że im gorsze jest wyrównanie cukrzycy u danego pacjenta, tym gorzej pracuje jego układ odpornościowy.

Reakcja komórek tego układu na kontakt z wirusem jest osłabiona wskutek przewlekle podwyższonego stężenia glukozy w organizmie.  Zakażenie wirusem dotyka płuc, a przy niewydolnym układzie krążenia są one gorzej ukrwione i dlatego bardziej podatne na infekcję. Natomiast mniej istotnym czynnikiem jest to, czy chorujemy na cukrzycę typu 1-go, czy 2-go – dotychczas nie ma danych naukowych na temat ewentualnych różnic co do większego narażenia pacjentów z jednym lub drugim typem choroby, chociaż niewątpliwie większość doniesień publikowanych od marca bieżącego roku na temat przebiegu COVID-19 np. w Chinach, Włoszech czy USA dotyczy osób z cukrzycą typu 2-go.

Natomiast osoby z dobrze kontrolowaną cukrzycą, a także ci, którzy chorują na nią od niedawna, są w młodszym wieku i nie rozwinęły się u nich powikłania tej choroby, np. ze strony układu sercowo-naczyniowego, nie różnią się pod względem narażenia na cięższy przebieg COVID-19 od reszty społeczeństwa.

 

Jak się chronić przed zachorowaniem?

W taki sam sposób, jak wszyscy, którzy nie są chorzy na cukrzycę. A więc stosując się ściśle do wszystkich ogłaszanych nakazów i wskazówek (znajdują się np. na www.gov.pl/koronawirus). Przede wszystkim:

  • dokładnie i jak najczęściej myć ręce mydłem przez 20 sekund
  • nie dotykać twarzy, zwłaszcza nosa, ust i oczu
  • dezynfekować często dotykane w domu powierzchnie i przedmioty, w tym telefon, klamki, wyłączniki światła
  • nie wychodzić z domu bez koniecznej potrzeby
  • poza domem nosić maseczkę ochronną, rękawiczki jednorazowe i zachowywać co najmniej 2 metry dystansu od innych osób.

 

W ten sposób chronimy się przed zakażeniem. Zawsze jednak istnieje możliwość, że mimo tych starań zetkniemy się z wirusem. Dlatego musimy dbać o swoją odporność, aby – jeśli dojdzie do infekcji - jej przebieg był jak najlżejszy. W tym zakresie dla osób chorych na cukrzycę pojawiają się specjalne wskazówki:

  • W czasie pandemii staraj się wyjątkowo dokładnie kontrolować cukrzycę. Nie zaniedbuj pomiarów glikemii. Dokładnie zapisuj wyniki pomiarów.
  • Zwracaj szczególną uwagę na dietę, przestrzegaj zaleceń, nie zapominaj o uwzględnianiu w swojej diecie warzyw. Nie zapominaj o przyjmowaniu dostatecznej ilości płynów – około 2 litrów dziennie.
  • Pamiętaj o dostosowanej do twojego stanu zdrowia aktywności fizycznej – to trudne do zrealizowania w "czterech ścianach", ale jak najbardziej możliwe.

 

Co z lekami?

Bez względu na to, czy przyjmujesz leki doustne, czy insulinę, nie przerywaj leczenia, nie zmniejszaj dawek z obawy, że leków ci zabraknie. Takim działaniem możesz sobie bardzo zaszkodzić. Na podstawie informacji od producentów farmaceutycznych można być pewnym, że nie grożą przerwy w produkcji i dystrybucji insulin i innych leków. Nie powinno więc zabraknąć ich w aptekach.

To samo dotyczy leków stosowanych w przebiegu chorób sercowo - naczyniowych (np. przewlekła niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze), w tym leków z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny i sartanów - jeśli je przyjmujesz, również nie przerywaj leczenia. Doniesienia o ich rzekomym szkodliwym wpływie na ryzyko i przebieg zakażenia koronawirusem są nieuzasadnione, a zaprzestanie przyjmowania doprowadzi do niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych w zakresie kontroli ciśnienia tętniczego i stanu układu krążenia.

W przypadku, gdy potrzebujesz nowej recepty na dotychczas przyjmowane leki, nie odwiedzaj przychodni osobiście, ale skontaktuj się z nią telefonicznie i poproś o e-receptę, do której kod otrzymasz również przez telefon. Nie czekaj na ostatnią chwilę: powinieneś mieć zapas leków i testów paskowych na tydzień.

Jednocześnie możesz umówić się na rozmowę telefoniczną ze swoim lekarzem, przedyskutować z nim, na co podczas pandemii powinieneś zwrócić szczególną uwagę w swojej konkretnej sytuacji i zapytać czy terapia cukrzycy w twoim przypadku wymaga zmian w sytuacji pandemii. Dowiedz się, jakie objawy czy też wyniki pomiarów powinny cię zaalarmować i w jakim przypadku musisz zwrócić się o pilną pomoc medyczną.

 

Plan na wypadek zachorowania lub kwarantanny

Każdy z nas musi brać pod uwagę to, że może zachorować na infekcję COVID-19. Takie podejście nie świadczy o pesymizmie, ale o rozwadze. Jak powinna się do tego przygotować osoba chora na cukrzycę?

  • W miejscu łatwo dostępnym zgromadź dane: listę leków, jakie przyjmujesz (wszystkich, nie tylko tych stosowanych z powodu cukrzycy), zapisy glikemii, telefon do lekarza, telefony do służb, które mogą udzielić ci pomocy (wynotuj je ze  strony www.gov.pl/koronawirus), przede wszystkim numer infolinii 800 190 590

  • przygotuj zestaw produktów, zawierających cukry proste, jak słodzone napoje, landrynki, cukier w kostkach itp., do spożycia w razie niedocukrzenia

  • Leki, glukometr i paski do glukometru przechowuj tak, aby były łatwe do  znalezienia w nagłej sytuacji.

 

Autor:

Ryszard Sterczyński

                 Konsultacja medyczna tekstu:

             prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak

Nowsze
COVID a alergie i choroby płuc
30 kwietnia 2020
Starsze
COVID a zdrowie psychiczne
30 kwietnia 2020