Ból dolnego odcinka kręgosłupa

Ból dolnego odcinka kręgosłupa (BDO, ang. Low Back Pain – LBP) to dolegliwość, z którą w swojej karierze spotka się niemal każdy lekarz rodzinny, i to wielokrotnie w ciągu jednego dnia pracy. Szacuje się, że nawet 80% populacji dorosłych doświadczy co najmniej jednego epizodu bólu krzyża w ciągu swojego życia. Ta ogromna skala sprawia, że BDO jest nie tylko problemem medycznym, ale również społecznym i ekonomicznym, stanowiąc jedną z głównych przyczyn absencji chorobowej i niepełnosprawności na świecie.

Dla nas, lekarzy POZ, pacjent z bólem krzyża stanowi szczególne wyzwanie diagnostyczno-terapeutyczne. Z jednej strony, w ponad 90% przypadków mamy do czynienia z nieswoistym (mechanicznym) bólem kręgosłupa, który ma tendencję do samoograniczania i nie wymaga zaawansowanej diagnostyki obrazowej. Z drugiej strony, w niewielkim odsetku przypadków (1-5%), ból ten może być manifestacją poważnej, swoistej patologii, takiej jak nowotwór, infekcja, złamanie kompresyjne czy zespół ogona końskiego.

Naszą nadrzędną rolą jest zatem umiejętne i szybkie wyselekcjonowanie pacjentów z tej drugiej grupy, wymagających pilnej interwencji, przy jednoczesnym unikaniu pułapki nadmiernej diagnostyki (tzw. "overdiagnosis") i medykalizacji u pacjentów z bólem nieswoistym. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie ustrukturyzowanego, opartego na dowodach naukowych podejścia do pacjenta z BDO, które pozwoli zoptymalizować proces diagnostyczny, wdrożyć skuteczne leczenie i racjonalnie kierować pacjentów do opieki specjalistycznej.