Nowoczesna diagnostyka choroby Alzheimera: od wywiadu klinicznego do metod obrazowania i biomarkerów

Otępienie jest narastającym problemem medycznym związanym ze starzeniem się społeczeństw, a jego najczęstszą przyczyną pozostaje choroba Alzheimera (AD, Alzheimer’s disease). W 2025 roku w Unii Europejskiej żyło ponad 9 milionów osób z otępieniem, a w Polsce ich liczbę szacowano na ponad 600 tysięcy (Alzheimer Europe, 2026). Patologia leżąca u podłoża AD – zewnątrzkomórkowe blaszki amyloidowe i wewnątrzneuronalne splątki neurofibrylarne z białka tau – rozwija się i narasta przez całe dekady, wyprzedzając pojawienie się objawów klinicznych (Jack i wsp., 2024). Wczesna i trafna diagnostyka ma istotne znaczenie, ponieważ umożliwia wdrożenie adekwatnej interwencji, zaplanowanie dalszej opieki, kwalifikację do badań klinicznych oraz – w erze terapii modyfikujących przebieg choroby – ewentualne leczenie przeciwciałami monoklonalnymi.

Rozpoznanie AD od kilku lat nie opiera się wyłącznie na danych klinicznych  i wykluczeniu innych przyczyn, a stało się rozpoznaniem biologicznym, opartym na biomarkerach patofizjologii choroby (Jack i wsp., 2024; Dubois i wsp., 2024). Jednocześnie nadal podstawą postępowania z chorymi z otępieniem pozostaje staranna ocena kliniczna. Badania biomarkerów służą potwierdzeniu etiologii i dlatego powinny być stosowane w sposób celowany.