Quiz specjalizacyjny – pielęgniarstwo chirurgiczne 2026
Quiz specjalizacyjny – pielęgniarstwo chirurgiczne
2026
Pielęgniarstwo chirurgiczne wymaga szerokiej wiedzy klinicznej, czujności oraz umiejętności szybkiego reagowania na zmieniający się stan pacjenta. Ten quiz pozwala sprawdzić znajomość kluczowych zagadnień z zakresu opieki przed- i pooperacyjnej, leczenia ran, urazów oraz stanów nagłych w chirurgii. To dobra okazja do utrwalenia wiedzy i oceny własnego przygotowania do pracy z pacjentem chirurgicznym.
Podsumowanie
Sprawdź swoją wiedzę!
-
Pytanie 1 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedź -
Pytanie 2 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Rany czyste powstają w warunkach pełnej aseptyki i nie mają kontaktu z florą bakteryjną narządów jamistych. Kluczowe jest to, że nie dochodzi do otwarcia przewodu pokarmowego, dróg oddechowych ani układu moczowo-płciowego. Dzięki temu ryzyko zakażenia jest bardzo niskie. Rany pourazowe oraz operacje z otwarciem narządów jamistych zwiększają ryzyko kontaminacji. Dlatego tylko odpowiedź A spełnia definicję rany czystej.
-
Pytanie 3 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Po blokadzie nerwów obwodowych dochodzi do zniesienia czucia bólu i temperatury, co powoduje brak reakcji na urazy. Pacjent nie jest w stanie ocenić, czy kończyna jest uciskana, przegrzana lub uszkadzana, co zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań.
-
Pytanie 4 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
RTG klatki piersiowej jest standardem po założeniu cewnika centralnego, ponieważ pozwala ocenić jego położenie. Umożliwia także wykrycie powikłań, takich jak odma opłucnowa czy nieprawidłowe ułożenie końcówki cewnika. Badanie wykonuje się bez kontrastu, ponieważ sam cewnik jest widoczny w obrazie RTG.
-
Pytanie 5 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
U osób starszych metabolizm leków jest spowolniony, co zwiększa ryzyko ich kumulacji i działań niepożądanych. Dlatego stosuje się mniejsze dawki, podawane regularnie, aby utrzymać stabilny efekt przeciwbólowy. Leki sedatywne i wysokie dawki opioidów mogą prowadzić do depresji oddechowej i zaburzeń świadomości.
-
Pytanie 6 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Ból przewlekły pooperacyjny definiuje się jako ból utrzymujący się powyżej 3 miesięcy od zabiegu. Charakterystyczne jest to, że utrzymuje się mimo wygojenia tkanek i nie wynika już z procesu ostrego uszkodzenia. Często towarzyszy mu komponent neuropatyczny, co powoduje słabszą odpowiedź na standardowe leczenie.
-
Pytanie 7 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Wczesne uruchomienie pacjenta aktywuje tzw. pompę mięśniową kończyn dolnych, co poprawia przepływ żylny. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko powstawania zakrzepów oraz zatorowości płucnej. Dodatkowo poprawia się wentylacja płuc i ogólna wydolność organizmu.
-
Pytanie 8 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Objaw Rovsinga polega na nasileniu bólu w prawym dole biodrowym podczas ucisku lewego podbrzusza. Mechanizm związany jest z przemieszczaniem gazów jelitowych i podrażnieniem zapalnie zmienionej otrzewnej. Jest to objaw charakterystyczny dla zapalenia wyrostka robaczkowego.
-
Pytanie 9 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
W przypadku ostrego brzucha badanie nie może ograniczać się jedynie do jamy brzusznej. Kluczowa jest ocena ogólnego stanu pacjenta, w tym parametrów życiowych, nawodnienia, koloru skóry czy świadomości. Objawy ogólnoustrojowe mogą wskazywać na ciężkość stanu i rozwój powikłań, np. wstrząsu. Dodatkowo ważna jest ocena innych układów, które mogą dawać objawy rzutowane.
-
Pytanie 10 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
W odmie prężnej powietrze gromadzi się w jamie opłucnej po stronie uszkodzonej, powodując wzrost ciśnienia. Objawy dotyczą więc strony chorej, gdzie występuje bębenkowy odgłos opukowy oraz zniesienie szmeru oddechowego. Duszność, tachykardia i sinica wynikają z narastającej niewydolności oddechowo-krążeniowej.
-
Pytanie 11 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Koncepcja TIME to uporządkowane podejście do leczenia ran przewlekłych. Obejmuje usunięcie tkanek martwiczych (T), kontrolę infekcji i biofilmu (I), utrzymanie odpowiedniego środowiska wilgotnego (M) oraz ochronę brzegów rany (E).
-
Pytanie 12 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Zgorzel gazowa wywołana przez bakterie beztlenowe (np. Clostridium) prowadzi do powstawania gazu w tkankach. Obecność gazu powoduje charakterystyczne trzeszczenie wyczuwalne palpacyjnie. Jest to objaw późny i świadczy o zaawansowanym procesie infekcyjnym.
-
Pytanie 13 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Oliguria oznacza zmniejszenie ilości wydalanego moczu poniżej 500 ml na dobę u osoby dorosłej. Jest to objaw, który może świadczyć o odwodnieniu, niewydolności nerek lub zaburzeniach krążenia.
-
Pytanie 14 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Biopsja węzła wartowniczego pozwala ocenić, czy nowotwór rozprzestrzenił się do regionalnych węzłów chłonnych. Jest to pierwszy węzeł, do którego spływa chłonka z guza. Jeśli nie zawiera przerzutów, często można uniknąć rozległej limfadenektomii. Zmniejsza to ryzyko powikłań, takich jak obrzęk limfatyczny.
-
Pytanie 15 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Pozycja siedząca powoduje największy, długotrwały ucisk na okolice guzów kulszowych i kości krzyżowej. W tych miejscach dochodzi do upośledzenia ukrwienia i szybkiego rozwoju niedokrwienia tkanek. Dodatkowo pacjent często ma ograniczoną możliwość zmiany pozycji, co nasila ryzyko. W przeciwieństwie do pozycji leżącej, rozkład nacisku jest mniej korzystny.
-
Pytanie 16 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Przełom tarczycowy to stan bezpośredniego zagrożenia życia związany z nagłym nasileniem nadczynności tarczycy. Klasyczna triada obejmuje wysoką gorączkę, przyspieszoną czynność serca oraz pobudzenie psychoruchowe. Mogą pojawić się także zaburzenia świadomości i objawy niewydolności krążenia.
-
Pytanie 17 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Objaw Cullena polega na zasinieniu skóry wokół pępka i świadczy o krwawieniu do przestrzeni zaotrzewnowej lub jamy otrzewnej. Jest to objaw rzadki, ale bardzo niepokojący, wskazujący na ciężki przebieg ostrego zapalenia trzustki. Wynika z przenikania krwi do tkanek podskórnych.
-
Pytanie 18 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Prawidłowa stomia powinna być dobrze ukrwiona, co objawia się jej różowym lub czerwonym kolorem oraz wilgotnością. Lekki obrzęk jest fizjologiczny w okresie pooperacyjnym. Brak wilgotności lub bladość mogą sugerować niedokrwienie.
-
Pytanie 19 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
W wysokiej niedrożności jelita cienkiego treść pokarmowa szybko zalega powyżej przeszkody. Powoduje to wczesne i często bardzo nasilone wymioty. Mogą one zawierać żółć, a z czasem także treść jelitową. W niedrożności niższych odcinków objawy pojawiają się później.
-
Pytanie 20 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Ból promieniujący do barku jest klasycznym objawem podrażnienia nerwu przeponowego. Najczęściej wynika z obecności krwi lub płynu pod przeponą, np. przy pęknięciu śledziony lub wątroby. Ból ten ma charakter rzutowany i nie wynika bezpośrednio z uszkodzenia barku.
-
Pytanie 21 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Zwolnienie oddechu jest jednym z objawów wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i ucisku pnia mózgu. Pień mózgu odpowiada za regulację podstawowych funkcji życiowych, w tym oddychania. Jego ucisk prowadzi do zaburzeń rytmu oddechowego i może szybko zagrażać życiu. Objaw ten często współwystępuje z bradykardią i nadciśnieniem (triada Cushinga).
-
Pytanie 22 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Opisane objawy są typowe dla niedokrwienia kończyny spowodowanego uciskiem przez gips. Szczególnie charakterystyczny jest silny ból nasilający się przy ruchach biernych, który sugeruje rozwój zespołu ciasnoty powięzi.
-
Pytanie 23 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Gimnastyka oddechowa poprawia wentylację płuc i zapobiega zaleganiu wydzieliny. Jest szczególnie ważna u pacjentów unieruchomionych oraz po operacjach, gdzie istnieje ryzyko niedodmy i zapalenia płuc.
-
Pytanie 24 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Uniesienie głowy o około 30° poprawia odpływ żylny z mózgu i zmniejsza ciśnienie śródczaszkowe. Jednocześnie nie pogarsza istotnie perfuzji mózgowej. Zbyt wysokie ułożenie może obniżyć przepływ mózgowy, a pozycja płaska nasila obrzęk.
-
Pytanie 25 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
II stopień wstrząśnienia mózgu obejmuje utratę przytomności do 1 godziny oraz niepamięć pourazową krótszą niż 24 godziny.
-
Pytanie 26 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Nimodypina jest lekiem wrażliwym na światło, dlatego podczas jej podawania konieczne jest zabezpieczenie ampułek i zestawu infuzyjnego. Ekspozycja na światło może prowadzić do degradacji substancji czynnej i zmniejszenia skuteczności leczenia.
-
Pytanie 27 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Ocena niedokrwienia kończyn dolnych musi być kompleksowa i obejmować zarówno objawy kliniczne, jak i badanie fizykalne oraz czynniki ryzyka. Chromanie przestankowe jest ważnym objawem, ale samo w sobie nie wystarcza do pełnej oceny. Należy ocenić tętno obwodowe, ABI oraz uwzględnić m.in. palenie tytoniu, cukrzycę i nadciśnienie.
-
Pytanie 28 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Profilaktyka stopy cukrzycowej opiera się przede wszystkim na codziennej obserwacji stóp, odpowiedniej pielęgnacji i unikaniu urazów. Kluczowe jest również odciążanie miejsc narażonych na ucisk oraz stosowanie właściwego obuwia. Ćwiczenia usprawniające poprawiają ukrwienie i sprawność kończyn dolnych.
-
Pytanie 29 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Afazja ruchowa charakteryzuje się trudnością w tworzeniu wypowiedzi przy stosunkowo lepiej zachowanym rozumieniu mowy. Pacjent mówi wolno, z wysiłkiem i używa uproszczonych konstrukcji słownych.
-
Pytanie 30 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Badanie tętna na kończynie dolnej przeprowadza się w sposób uporządkowany, zwykle od naczyń najbardziej dystalnych do bardziej proksymalnych. Pozwala to ocenić, na jakim poziomie może występować zaburzenie przepływu.
-
Pytanie 31 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Opioidy mogą maskować objawy neurologiczne oraz powodować depresję oddechową, co utrudnia ocenę stanu pacjenta po urazie głowy. Może to opóźnić rozpoznanie pogorszenia neurologicznego.
-
Pytanie 32 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Rana operacyjna zbliżona szwami i bez zakażenia goi się przez rychłozrost.
-
Pytanie 33 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
W zatorowości płucnej dochodzi do przeciążenia prawej, a nie lewej komory serca. Wynika to ze wzrostu oporu w krążeniu płucnym. Typowe objawy to duszność, tachykardia, hipotensja oraz ból w klatce piersiowej.
-
Pytanie 34 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Prawidłowy powrót żylny powoduje wypełnienie żył w czasie ok. 15 sekund. Krótszy czas może sugerować niewydolność zastawek żylnych.
-
Pytanie 35 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Długotrwały ucisk i kontakt przylepca ze skórą prowadzi do jej nadmiernego rogowacenia. Jest to reakcja obronna skóry na przewlekłe drażnienie.
-
Pytanie 36 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Rak tarczycy częściej występuje u kobiet oraz w wieku średnim i starszym. Istotnym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na promieniowanie jonizujące. Niedobór jodu również zwiększa ryzyko niektórych typów raka. Znaczenie mają też czynniki genetyczne.
-
Pytanie 37 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Krwotok powoduje spadek ciśnienia i przyspieszenie tętna jako mechanizm kompensacyjny. Tętno jest słabo wyczuwalne z powodu hipowolemii. Obecność świeżej krwi w drenie potwierdza krwawienie.
-
Pytanie 38 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Aktywne choroby zapalne jelit zwiększają ryzyko powikłań po operacjach bariatrycznych. Mogą zaburzać gojenie i wchłanianie. Stan zapalny pogarsza rokowanie po zabiegu.
-
Pytanie 39 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Wrzód Cushinga występuje przy wzroście ciśnienia śródczaszkowego. Jest wynikiem pobudzenia nerwu błędnego i nadmiernego wydzielania kwasu. Typowo związany z urazami OUN.
-
Pytanie 40 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Uszkodzenie odcinka szyjnego powoduje porażenie czterokończynowe. Obejmuje zarówno kończyny górne, jak i dolne. Często towarzyszą zaburzenia oddychania.
-
Pytanie 41 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Anizokoria oznacza różną szerokość źrenic. Może wskazywać na wzrost ciśnienia śródczaszkowego. Jest ważnym objawem neurologicznym.
-
Pytanie 42 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Objawy ogniskowe wynikają z uszkodzenia konkretnego obszaru mózgu. Niedowład wskazuje na zajęcie dróg ruchowych.
-
Pytanie 43 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
U dorosłych pacjentów z rozległym oparzeniem prawidłowa diureza powinna wynosić około 0,5 ml/kg mc./h. W praktyce daje to najczęściej zakres 30–60 ml/h. Jest to podstawowy wskaźnik skuteczności resuscytacji płynowej.
-
Pytanie 44 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Reguła Parkland pozwala obliczyć ilość płynów potrzebnych w pierwszych godzinach leczenia oparzenia. Uwzględnia masę ciała pacjenta oraz procent powierzchni oparzenia.
-
Pytanie 45 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Prawidłowa pielęgnacja stomii polega na delikatnym oczyszczaniu skóry i jej dokładnym osuszeniu. Stosowanie drażniących substancji może prowadzić do podrażnień i pogorszenia przylegania sprzętu.
-
Pytanie 46 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Obraz kliniczny odpowiada kolce nerkowej, która wymaga przede wszystkim zniesienia bólu i rozkurczu mięśniówki moczowodu. Odpowiednie nawodnienie wspomaga przemieszczanie się złogu.
-
Pytanie 47 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Rozpoznanie BPH wymaga kompleksowej oceny pacjenta. Obejmuje zarówno badanie kliniczne, jak i badania laboratoryjne oraz ocenę układu moczowego.
-
Pytanie 48 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Cewnik JJ jest specjalnie ukształtowany, aby utrzymywać się w moczowodzie i zapewniać stały odpływ moczu. Jego zagięte końce zapobiegają przemieszczaniu się. Jest standardowo stosowany w urologii.
-
Pytanie 49 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
ABI polega na porównaniu ciśnienia skurczowego w tętnicach kończyn dolnych i górnych. Do pomiaru wykorzystuje się detektor dopplerowski, który zwiększa dokładność badania. Obniżona wartość wskaźnika wskazuje na obecność zwężeń tętnic i niedokrwienie.
-
Pytanie 50 z 50
Poprawna odpowiedź Zła odpowiedźKomentarz
Kontrapulsacja wewnątrzaortalna jest stosowana w ciężkiej niewydolności krążenia, szczególnie w przebiegu ostrych zespołów wieńcowych i po operacjach kardiochirurgicznych. Poprawia perfuzję wieńcową i zmniejsza obciążenie następcze lewej komory.
Bibliografia
- Dostępy naczyniowe w praktyce klinicznej. Baumgart, Konrad; Latos, Maciej; Sadownik, Bartosz; Sak-Dankosky, Natalia. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2022, ISBN 978-83-01-22547-6
- Pielęgniarstwo chirurgiczne. Red. Ścisło, Lucyna. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020, ISBN 978-83-200-6162-8
- Leczenie ran przewlekłych. Red. Szewczyk, Maria; Jawień, Arkadiusz. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019, ISBN 978-83-200-5783-6
- Badanie fizykalne w pielęgniarstwie. Red. Dyk, Danuta. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020, ISBN 978-83-200-6114-7
- Pielęgniarstwo onkologiczne. Red. Koper, Anna; Koper, Jan, Krzysztof. Wydawnictwo Lekarskie, 2020, ISBN 978-83-200-6148-2
- Pielęgniarstwo diabetologiczne, Red. Szewczyk, Alicja. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019, ISBN 978-83-200-5905-2
Komentarz
Powikłania metaboliczne wynikają z zaburzeń gospodarki węglowodanowej, elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Należą do nich m.in. hiperglikemia, kwasica mleczanowa. Odma opłucnowa i zator powietrzny są natomiast powikłaniami mechanicznymi, związanymi z zakładaniem dostępu centralnego. Nie wynikają bezpośrednio z samego żywienia pozajelitowego.