Zmiany dla pielęgniarek i położnych - nowe kompetencje już w drodze

Podczas ostatniego posiedzenia Rady Organizacji Pacjentów wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka zapowiedziała szereg strategicznych zmian, które bezpośrednio wpłyną na zakres obowiązków i kompetencji pielęgniarek oraz położnych w Polsce. To jedne z najbardziej znaczących zapowiedzi dotyczących zawodów pielęgniarki i położnej w ostatnich latach.

Co zyskają położne?

Położne zostaną wyposażone w znacznie szerszy wachlarz uprawnień w obszarze profilaktyki onkologicznej kobiet. Nowe kompetencje obejmą:

• wykonywanie badań HPV - kluczowych w profilaktyce raka szyjki macicy,
• pobieranie cytologii - co znacząco zwiększy dostępność tego badania przesiewowego,
• kierowanie pacjentek na mammografię - w tym również w warunkach domowych.

Możliwość realizacji tych świadczeń w domach pacjentek to istotny krok w stronę zwiększenia dostępności profilaktyki, szczególnie dla kobiet z mniejszych miejscowości, osób starszych czy z ograniczoną mobilnością. Położne, które od lat budują relacje oparte na zaufaniu ze swoimi pacjentkami, staną się kluczowym ogniwem profilaktyki nowotworowej w Polsce.

Nowe uprawnienia pielęgniarek

Pielęgniarki również otrzymają znaczące rozszerzenie kompetencji zawodowych:

• prowadzenie poradni leczenia ran przewlekłych - samodzielne zarządzanie procesem terapeutycznym pacjentów z trudno gojącymi się ranami, odleżynami czy stopą cukrzycową,
• nowe uprawnienia diagnostyczne - szerszy zakres samodzielnych decyzji klinicznych,
• stwierdzanie zgonu w opiece długoterminowej - kompetencja szczególnie istotna w placówkach opiekuńczych i opiece domowej.

Nowelizacja ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, nad którą pracuje resort zdrowia, znacząco rozszerzy uprawnienia pielęgniarek. Wśród nowych kompetencji znajdzie się m.in. stwierdzanie zgonu w opiece paliatywnej i długoterminowej – uprawnienie, na które środowisko pielęgniarskie czekało od dawna. W praktyce oznacza to odciążenie systemu, skrócenie procedur oraz większy szacunek dla rodzin pacjentów w trudnych chwilach - szczególnie w hospicjach, domach opieki i opiece paliatywnej.

Dlaczego te zmiany są ważne?

Jak podkreśliła wiceminister Kęcka, rozszerzenie kompetencji pielęgniarek i położnych ma trzy główne cele: poprawę dostępności świadczeń, podniesienie jakości opieki oraz lepsze wykorzystanie kompetencji wszystkich zawodów medycznych. To uznanie roli, jaką pielęgniarki i położne pełnią w systemie ochrony zdrowia, oraz odpowiedź na realne potrzeby pacjentów.

Zmiany wpisują się w szerszy kontekst reformy opartej o schemat Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej - element map potrzeb zdrowotnych. To zaawansowane narzędzie analityczne pozwoli precyzyjnie planować reformy w oparciu o dane demograficzne, epidemiologiczne, rozliczeniowe, przestrzenne i migracyjne. Dzięki temu rozszerzenie kompetencji nie będzie odbywać się "po omacku", lecz w odpowiedzi na zidentyfikowane potrzeby konkretnych regionów i populacji.

Co to oznacza w praktyce dla zawodu?

Dla środowiska pielęgniarskiego i położniczego nadchodzące zmiany oznaczają przede wszystkim większą autonomię zawodową, czyli możliwość samodzielnego prowadzenia procesów diagnostycznych i terapeutycznych. Otwierają się także nowe ścieżki rozwoju kariery, szczególnie w obszarach poradni specjalistycznych i opieki długoterminowej. To również realne uznanie kompetencji i odejście od modelu, w którym pielęgniarka pełni wyłącznie rolę wspierającą lekarza. Można się także spodziewać zmian w systemie kształcenia - rozszerzenia programów specjalizacji oraz kursów kwalifikacyjnych przygotowujących do nowych zadań.

Źródło: MZ, KPRM

Autor: MG