Od 1 stycznia pielęgniarka wyda orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji

Sejm przyjął nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzając istotne zmiany w systemie wydawania orzeczeń. Nowe przepisy pozwolą szerszemu gronu specjalistów medycznych – w tym pielęgniarkom – na orzekanie w wybranych obszarach, takich jak orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Pielęgniarka i pielęgniarz wydadzą orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji

Nowe przepisy umożliwią wydawanie orzeczeń w określonych sprawach przez specjalistów medycznych wykonujących samodzielnie zawody medyczne. Dotyczy to m.in. rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej oraz profilaktyki niepełnosprawności, a także orzeczeń o niezdolności do pracy wydawanych przez pielęgniarki i pielęgniarzy w związku z egzystencją pacjenta.

Zaproponowano, by w sprawach o rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej w zakresie profilu narządu ruchu orzeczenia mogły być wydawane przez fizjoterapeutów, a w sprawach, w których ustala się niezdolność do samodzielnej egzystencji, przez pielęgniarki i pielęgniarzy, co znalazło odzwierciedlenie w brzmieniu art. 85a ust. 2: „Fizjoterapeuta może wydawać orzeczenia w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej, o której mowa w art. 69 ust. 1 pkt 1, a pielęgniarka lub pielęgniarz w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji, o której mowa w art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”. Art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i renach mówi, że w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Nadzór nad wydawaniem orzeczeń

Nowelizacja przewiduje, że w każdej sprawie ostateczną decyzję będzie podejmował główny lekarz orzecznik lub zastępca głównego lekarza orzecznika. Zapewni to centralizację i jednolitość procedur wydawania orzeczeń. Rozwiązanie to będzie stosowane także w przypadku orzeczeń wystawianych przez lekarzy orzeczników oraz specjalistów wykonujących samodzielnie zawody medyczne.

Ustawa ma zagwarantować właściwą jakość wydawanych orzeczeń dzięki nadzorowi ze strony lekarzy orzeczników. Zakłada się, że specjaliści wykonujący samodzielnie zawody medyczne będą mogli świadczyć pracę na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, co zwiększy elastyczność zatrudnienia.

Dla zapewnienia standardów wynagrodzeń, specjaliści wykonujący samodzielnie zawody medyczne zatrudnieni na podstawie umowy o pracę będą objęci analogicznymi zasadami jak lekarze orzecznicy.

Ujednolicenie procedur wydawania orzeczeń

Projekt nowelizacji przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma na celu ujednolicenie procedur wydawania orzeczeń dotyczących między innymi rent z tytułu niezdolności do pracy, dodatków pielęgnacyjnych oraz rent socjalnych. W ramach nowelizacji orzecznicy ZUS będą też nadal kontrolować prawidłowość wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy.

Nowelizacja wprowadza również większą elastyczność w zatrudnianiu lekarzy orzeczników – będą oni mogli wybierać między umową o pracę a umową cywilnoprawną. Kadra kierownicza, w tym naczelny lekarz ZUS, jego zastępca, główny lekarz orzecznik oraz inspektorzy nadzoru orzecznictwa, będzie zatrudniana wyłącznie na podstawie umowy o pracę, co ma zapewnić stabilność i odpowiedzialność w systemie orzeczniczym.

Nowelizacja trafiła do Senatu. Przewiduje się, że wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r.


Źródło: Sejm

Autor: MG