Szkoła, która potrafi pomóc w kryzysie. Druga edycja programu Wspierająca Szkoła zakończona

Uroczysta gala, kończąca drugą edycję projektu, odbyła się 17 kwietnia w Ośrodku Rozwoju Edukacji w Warszawie. Podczas wydarzenia placówki biorące udział w inicjatywie otrzymały certyfikaty Wspierającej Szkoły. Gośćmi specjalnymi gali były Paulina Piechna-Więckiewicz, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej oraz dr n. med. Aleksandra Lewandowska, Krajowa Konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.   

Szkoły potrzebują konkretnych narzędzi

Program Wspierająca Szkoła powstał w 2023 roku jako odpowiedź na problem pogarszającej się kondycji psychicznej dzieci i młodzieży. Ówczesne statystyki były alarmujące – w trakcie pandemii, między 2020 a 2021 rokiem, liczba prób samobójczych wśród osób poniżej 19. roku życia wzrosła o 86%, a liczba zgonów o 23%¹. Choć po 2022 roku liczba prób samobójczych w tej grupie wiekowej spadła, skala problemu nadal jest poważna. Każdego dnia w Polsce 6 młodych osób próbuje odebrać sobie życie. W ubiegłym roku aż 161 takich prób zakończyło się śmiercią. 

– Rok 2025 przyniósł pierwszy od ponad pięciu lat spadek liczby prób samobójczych wśród osób poniżej 19. roku życia. To ważny sygnał pokazujący, że profilaktyka działa. Coraz więcej nauczycieli potrafi udzielić pierwszej pomocy emocjonalnej i rozpoznać oznaki kryzysu samobójczego. Programy, takie jak „Wspierająca Szkoła”, pomagają budować kompetencje dorosłych, którzy są najbliżej młodych ludzi, przede wszystkim poprzez szkolenia, webinary i indywidualne konsultacje dla rodziców i nauczycieli, ale również pakiety edukacyjne – mówi Paulina Piechna-Więckiewicz, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

Od wiedzy teoretycznej do praktycznej pomocy

Dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Edukacji Narodowej w drugiej edycji programu Wspierająca Szkoła wzięło udział prawie dwa razy więcej placówek niż w pierwszej.

• W szkoleniach uczestniczyło ponad 2600 nauczycieli.
• W webinarach edukacyjnych dla rodziców i opiekunów wzięło udział niemal 2900 osób. 

W ramach projektu nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy szkolni, a także rodzice i opiekunowie zdobywają wiedzę i praktyczne umiejętności, które pomagają lepiej wspierać dzieci i młodzież oraz reagować w trudnych sytuacjach. Podczas szkoleń eksperci uczą między innymi jak rozpoznać kryzys emocjonalny u młodej osoby, jak komunikować się z nią oraz jej/jego rodzicami. Pokazują również zasady pierwszej pomocy emocjonalnej 4Z: zauważ – zapytaj – zaakceptuj – zareaguj. 

Ważną częścią programu jest dokument przygotowywany przez szkołę we współpracy ze specjalistą suicydologiem, który określa zasady postępowania w sytuacji kryzysowej. 

– W kryzysie psychicznym dzieci i młodzieży wsparcia potrzebują także dorośli – nauczyciele, rodzice i opiekunowie. Dlatego wyposażamy ich w wiedzę, procedury postępowania i konkretne narzędzia, czyli wskazówki, które pomagają zauważyć niepokojące sygnały i właściwie reagować. To działa i wiemy to bezpośrednio od dyrektorów szkół – mówi Katarzyna Dubno, Członek Zarządu Fundacji Adamed.

Wsparcie dla uczniów zaczyna się od dorosłych

–  Z najnowszych ogólnopolskich badań reprezentatywnych opublikowanych w raporcie „Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków” wynika, że najczęstszy rodzaj przemocy, jakiej doświadczają dzieci i młodzież z zachowaniami samobójczymi, to przemoc psychiczna w domu. Nauczyciele i pedagodzy często jako pierwsi dostrzegają sygnały kryzysu psychicznego u młodych osób. Dlatego tak ważne jest, by szkoły miały nie tylko wiedzę, ale także jasne procedury działania i współpracy z rodzicami oraz specjalistami – mówi dr n. med. Aleksandra Lewandowska, Krajowa Konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

 – Za każdym kryzysem psychicznym młodej osoby stoi historia, której dorośli nie zawsze od razu są świadomi. Rolą szkoły nie jest mieć odpowiedź na wszystko, ale umieć zatrzymać się w porę, zauważyć niepokojący sygnał i nie zostawić dziecka samego z problemem. W 2025 roku jednocześnie odnotowaliśmy spadek prób samobójczych wśród nastolatków, ale także niestety wzrost o 27% samobójstw w tej grupie wiekowej. To pokazuje, że na pierwszym poziomie profilaktyka zaczyna działać, ale niestety dzieci które mierzą się tu i teraz z poważnym kryzysem samobójczym nie dostają adekwatnej pomocy na czas. Dlatego programy takie jak Wspierająca Szkoła są nie tylko potrzebne, ale realnie mogą uratować życie młodej osoby. – podkreśla dr Halszka Witkowska, wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego, prezeska fundacji Życie Warte Jest Rozmowy, dyrektorka Instytutu Suicydologii.

Trzecia edycja z udziałem samorządów

Podczas gali organizatorzy ogłosili start kolejnej odsłony programu, w której samorządy włączą się w dofinansowanie oraz wybór szkół do projektu. 

Trzecia edycja Wspierającej Szkoły odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji Narodowej i Rzecznika Praw Dziecka. Patronat merytoryczny sprawują Polskie Towarzystwo Psychiatryczne oraz Polskie Towarzystwo Suicydologiczne, a partnerem jest Adamed Pharma.

Do tej pory, we wszystkich edycjach programu, wzięło udział 85 placówek z całej Polski, a w szkoleniach, warsztatach, webinarach oraz konsultacjach ze specjalistami uczestniczyło łącznie ponad 7,2 tysiąca rodziców i nauczycieli. 

Uzupełnieniem działań programu są ogólnodostępne poradniki i otwarte webinary Wspierającej Szkoły, z których mogą korzystać także osoby oraz placówki nieuczestniczące w projekcie. Więcej informacji o programie, webinarach oraz trzeciej edycji można znaleźć na stronie: https://wspierajacaszkola.pl/.

II edycja programu Wspierająca Szkoła była współfinansowana z budżetu Państwa ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025.

Autor: Materiał prasowy Adamed Pharma

¹ Dane Komendy Głównej Policji 

GALERIA ZDJĘĆ