NRPiP mówi stanowcze "nie" jednoosobowym dyżurom

Bezpieczeństwo pacjentów i personelu

Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych podkreśliła, że stoi na straży zarówno bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, jak i bezpieczeństwa wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej. W treści stanowiska NRPiP zaznacza, że zapewnienie odpowiedniej liczby personelu pielęgniarskiego i położniczego pozostaje jednym z podstawowych warunków udzielania świadczeń zdrowotnych z należytą starannością, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zasadami bezpieczeństwa pacjenta oraz poszanowaniem jego praw.

Rada wprost wskazuje, że organizowanie dyżurów obsadzanych przez jedną osobę nie jest wyłącznie problemem organizacyjnym czy logistycznym, ale zagadnieniem o charakterze systemowym, dotykającym fundamentów bezpiecznej opieki zdrowotnej.

Naruszenie prawa pracy i nadmierne obciążenie personelu

NRPiP zwraca uwagę, że praktyka jednoosobowych dyżurów narusza przepisy dotyczące organizacji czasu pracy, prawa do odpoczynku oraz zasad ergonomii pracy wynikających z Kodeksu pracy. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest, według Rady, nadmierne obciążenie fizyczne i psychiczne pielęgniarek i położnych – grupy zawodowej, która już od dawna alarmuje o postępującym wypaleniu zawodowym i niedoborach kadrowych.

Rada nie ogranicza się jednak do wskazania naruszeń prawa pracy. W stanowisku wyraźnie wymieniono konkretne, mierzalne skutki kliniczne wynikające z nieprzestrzegania minimalnych norm zatrudnienia. Wśród nich znalazły się:

• racjonowanie opieki pielęgniarskiej,
• ograniczenie czasu przeznaczanego dla pacjenta,
• zwiększone ryzyko zdarzeń niepożądanych,
• wyższe ryzyko zakażeń szpitalnych,
• częstsze upadki pacjentów,
• opóźnione reagowanie na pogorszenie stanu zdrowia,
• ogólne obniżenie jakości opieki zdrowotnej.

To zestawienie ma podkreślić, że konsekwencje braków kadrowych nie pozostają jedynie w sferze warunków pracy personelu, ale przekładają się bezpośrednio na bezpieczeństwo kliniczne pacjentów leżących na oddziałach.

Odpowiedzialność kierowników podmiotów leczniczych

Istotnym elementem stanowiska jest przypomnienie, że za organizację pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki oraz realizację świadczeń zdrowotnych zgodnie z obowiązującymi przepisami – w tym przepisami o minimalnych normach zatrudnienia pielęgniarek i położnych – odpowiadają kierownicy podmiotów leczniczych. NRPiP jednoznacznie wskazuje więc, gdzie leży odpowiedzialność za obecny stan rzeczy, nie pozostawiając miejsca na przerzucanie jej na same pielęgniarki i położne.

W ocenie Rady niedopuszczalne jest przerzucanie skutków braków kadrowych na personel poprzez organizowanie jednoosobowych dyżurów lub systemowe niestosowanie obowiązujących norm zatrudnienia. To zdanie ma charakter szczególnie wymowny – wskazuje, że problem niedoborów kadrowych, choć realny i trudny do rozwiązania w krótkim czasie, nie może być rozwiązywany kosztem zdrowia i bezpieczeństwa personelu medycznego.

Apel o pilne działania i systematyczne kontrole

Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych wniosła o podjęcie pilnych działań mających na celu wyeliminowanie praktyki jednoosobowych dyżurów pielęgniarskich i położniczych oraz zapewnienie bezwzględnego przestrzegania minimalnych norm zatrudnienia. Rada postuluje również prowadzenie systematycznych kontroli organizacji pracy pielęgniarek i położnych, tak aby pacjentom zagwarantować świadczenia zdrowotne realizowane z należytą starannością oraz zapewnić bezpieczeństwo wykonywania tych zawodów.

NRPiP podkreśla, że bezpieczeństwo pacjentów nie może być uzależnione od pracy ponad siły pielęgniarek i położnych ani od akceptacji organizacji pracy naruszającej podstawowe standardy bezpieczeństwa zdrowotnego. W świetle dostępnych dowodów naukowych zapewnienie właściwych norm zatrudnienia należy traktować nie jako koszt organizacyjny, lecz jako inwestycję w bezpieczeństwo pacjentów, jakość świadczeń zdrowotnych oraz stabilność całego systemu ochrony zdrowia.

Źródło: NRPiP

Autor: MG