NRPiP przedstawia Ministerstwu Zdrowia 12 postulatów. Chodzi o większą samodzielność pielęgniarek i położnych

12 kluczowych postulatów

1. Bezpośrednie kontraktowanie przez NFZ. Samodzielne świadczenia pielęgniarskie i położnicze - porady profilaktyczne, edukacyjne, leczenie ran i bólu, opieka nad stomią, laktacja, monitorowanie chorób przewlekłych - miałyby być finansowane i rozliczane przez NFZ niezależnie od świadczenia lekarskiego, zgodnie z podziałem zadań wynikającym z kompetencji zawodowych.
2. Prawo do samodzielnego kierowania pacjentów. Rada chce, by pielęgniarki i położne mogły same kierować pacjentów do opieki długoterminowej, paliatywnej i hospicyjnej oraz do wybranych specjalistów. Argument: skoro to pielęgniarka ocenia pacjenta (np. skalą Barthel), wymóg dodatkowego podpisu lekarza to zbędny etap formalny, wydłużający ścieżkę pacjenta.
3. Szerszy wykaz badań, leków i wyrobów medycznych do samodzielnego zlecania, ordynowania lub kontynuowania przez pielęgniarki i położne. Obecne ograniczenia zmuszają pacjentów - zwłaszcza przewlekle chorych i objętych opieką długoterminową - do dodatkowych wizyt lekarskich wyłącznie po skierowanie, receptę czy zlecenie na wyrób medyczny.
4. Rozwój zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej. Postulat rozpoczęcia prac nad ustawą regulującą APN - kwalifikacje, kompetencje, odpowiedzialność - oraz utworzenia samodzielnych poradni: infekcyjnych, leczenia ran, terapii bólu, laktacji, menopauzy, chorób przewlekłych i uroginekologii, z odrębnym finansowaniem NFZ. NRPiP powołuje się na doświadczenia innych krajów, gdzie APN skraca czas oczekiwania i zwiększa satysfakcję pacjentów.
5. Dłuższa samodzielna opieka położnej nad dzieckiem - do ukończenia przez nie 6. miesiąca życia, zamiast obecnego krótszego okresu. Chodzi o zachowanie ciągłości opieki przez położną, która zna przebieg ciąży, porodu i sytuację rodziny.
6. Utrzymanie samodzielnego kontraktowania świadczeń przez indywidualne i grupowe praktyki pielęgniarek i położnych - zwłaszcza w POZ, opiece długoterminowej, hospicyjnej i medycynie szkolnej - wraz z ograniczeniem barier lokalowych, sprzętowych i administracyjnych oraz adekwatną wyceną świadczeń.
7. Szczepienia HPV, grypa, COVID-19. Włączenie odpowiednio wykwalifikowanych pielęgniarek i położnych do realizacji szczepień, w szczególności przeciw HPV u dzieci od 9. do 15. roku życia - w związku z planowanym obowiązkiem szczepień od 1 stycznia 2027 r. Szczepienia miałyby być dostępne zarówno w POZ, jak i bezpośrednio w szkołach.
8. Dłuższe godziny opieki długoterminowej domowej. Obecne przepisy (rozporządzenie MZ z 22 listopada 2013 r.) ograniczają wizyty w soboty i święta do przypadków medycznie uzasadnionych, w godz. 8-20. NRPiP proponuje umożliwienie wizyt w soboty i dni wolne w godzinach 7-21, bez ograniczania ich do wyjątków - dla zapewnienia opieki w systemie ciągłym.
9. Zatrudnienie położnych w środowisku nauczania i wychowania. Postulat opracowania kursu kwalifikacyjnego dedykowanego również położnym oraz zniesienia wymogu co najmniej 5-letniego stażu pracy w tym środowisku, co pomogłoby położnym z zamykanych oddziałów ginekologiczno-położniczych znaleźć zatrudnienie w zawodzie.
10. Dostosowanie rozporządzeń do art. 5a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, obowiązującego od 1 stycznia 2025 r. Zmiany umożliwiłyby położnym m.in. zatrudnienie w szkołach, opiece długoterminowej i paliatywnej, pobieranie krwi czy kwalifikowanie do szczepień - w przypadkach braku możliwości zatrudnienia w zawodzie położnej.
11. Recepty na bezpłatne leki. Obecnie położna z uprawnieniami do samodzielnej ordynacji może wystawić receptę, ale bez prawa do bezpłatnego zaopatrzenia dla dzieci do 18. r.ż. i osób po 65. r.ż. NRPiP chce zniesienia tego ograniczenia - dla poprawy dostępności profilaktyki i szczepień oraz zrównania uprawnień z pielęgniarkami.
12. Ujednolicenie zestawu przeciwwstrząsowego wymaganego od pielęgniarek środowiska nauczania i wychowania - obecnie różni się on w zależności wyłącznie od formy prawnej zatrudnienia, mimo że świadczenia są w praktyce jednakowe.

Co dalej? Potrzebne przyspieszenie prac nad ustawą o zawodach

NRPiP zwróciła się o włączenie wszystkich propozycji do prac Ministerstwa Zdrowia, proponując, by w pierwszej kolejności zająć się rozwiązaniami możliwymi do wdrożenia w drodze zmian rozporządzeń, zarządzeń Prezesa NFZ i warunków kontraktowania. Jednocześnie Rada postuluje przyspieszenie prac legislacyjnych nad nową ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej, która miałaby kompleksowo uregulować zakres kompetencji zawodowych obu grup i stworzyć adekwatne ramy prawne dla ich wykorzystania w systemie ochrony zdrowia.

Źródło: NIPiP

Autor: MG