Pielęgniarki i położne będą mogły wystawiać L4? Trwają prace legislacyjne

Kontekst legislacyjny

Obowiązujące przepisy przyznają prawo do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy wyłącznie lekarzom, lekarzom dentystom i felczerom. W praktyce oznacza to konieczność odbywania przez pacjentów dodatkowych wizyt lekarskich w celu uzyskania zwolnienia, mimo że pozostają już pod opieką pielęgniarki - w ramach podstawowej opieki zdrowotnej lub opieki środowiskowej.

Tymczasem zakres kompetencji pielęgniarek i położnych w Polsce systematycznie się poszerza. Uprawnione są one do ordynowania leków, kierowania pacjentów na badania diagnostyczne oraz prowadzenia samodzielnego poradnictwa. Posiadają również kwalifikacje kliniczne umożliwiające ocenę stanu zdrowia pacjenta oraz jego zdolności do pracy - co stanowi merytoryczną podstawę do rozszerzenia uprawnień w omawianym zakresie.

Warto odnotować, że analogiczne rozwiązania funkcjonują już w wielu państwach Unii Europejskiej, w tym w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Finlandii i Irlandii, gdzie pielęgniarki o rozszerzonych kompetencjach posiadają prawo wystawiania zwolnień lekarskich. Doświadczenia tych krajów wskazują na poprawę dostępności świadczeń zdrowotnych, odciążenie lekarzy oraz wzrost zadowolenia pacjentów.

Petycja w sprawie umożliwienia wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy

Proponowane w petycji działania legislacyjne obejmują dwa zasadnicze kierunki. Pierwszy zakłada nowelizację ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy o pielęgniarki i położne legitymujące się odpowiednimi kwalifikacjami zawodowymi. Drugi kierunek przewiduje wdrożenie pilotażowego programu w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, który umożliwiłby weryfikację proponowanego rozwiązania w praktyce klinicznej wybranych placówek przed jego ewentualnym upowszechnieniem.

Uzasadnienie dla wprowadzenia przedmiotowych zmian jest zarówno społeczne, jak i ekonomiczne. Rozszerzenie uprawnień pielęgniarek i położnych przyczyniłoby się do zwiększenia dostępności świadczeń zdrowotnych oraz skrócenia czasu oczekiwania pacjentów na wizytę. Jednocześnie odciążyłoby lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, pozwalając im skoncentrować się na przypadkach wymagających pogłębionej diagnostyki i leczenia, a także zmniejszyłoby obciążenie administracyjne systemu ZUS. Zmiana ta stanowiłaby ponadto wyraz pełnego wykorzystania kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych, których zakres kwalifikacji klinicznych uzasadnia samodzielne orzekanie o czasowej niezdolności do pracy. Proponowane rozwiązanie pozostaje w zgodzie z praktyką legislacyjną obowiązującą w wielu państwach europejskich, gdzie analogiczne uprawnienia funkcjonują z powodzeniem od lat.

Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia

W odpowiedzi na petycję złożoną przez środowisko pielęgniarskie Departament Rozwoju Kadr Medycznych potwierdził, że postulowane uprawnienie zostało uwzględnione w projektowanej ustawie o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej. Projekt zostanie w toku prac legislacyjnych zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Rządowego Centrum Legislacji, celem przeprowadzenia konsultacji publicznych i opiniowania. Ministerstwo zachęca do śledzenia publikacji projektu i aktywnego udziału w opiniowaniu - to realna szansa na współkształtowanie przepisów, które bezpośrednio wpłyną na praktykę zawodową pielęgniarek i położnych w Polsce.

Źródło: MZ

Autor: MG