Położne rodzinne apelują do Ministerstwa Zdrowia: karmienie piersią nie może zniknąć z Narodowego Programu Zdrowia

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Położnych Rodzinnych skierowało do Ministerstwa Zdrowia stanowisko w sprawie projektu Narodowego Programu Zdrowia na lata 2027-2036. Organizacja zwraca uwagę, że w dokumencie pominięto wyodrębnione działania na rzecz ochrony, promocji i wspierania karmienia piersią, i prosi o ponowną analizę projektu. 

Czego zabrakło w projekcie?

Z analizy stowarzyszenia wynika, że w części dotyczącej zmniejszania obciążeń zdrowotnych wynikających z nieprawidłowego żywienia nie uwzględniono dotychczasowych systemowych działań na rzecz wspierania laktacji. Położne uważają to za istotną lukę. Narodowy Program Zdrowia wyznacza kierunki działań państwa na kolejną dekadę i wpływa na finansowanie, organizację profilaktyki oraz edukację zdrowotną.

Rekomendacje WHO i AAP

Autorki pisma przypominają, że WHO zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze sześć miesięcy życia dziecka. Następnie zaleca jego kontynuowanie z odpowiednim żywieniem uzupełniającym do ukończenia drugiego roku życia lub dłużej. Podobne stanowisko przedstawia American Academy of Pediatrics w dokumencie opublikowanym w „Pediatrics" w 2022 roku. Obie instytucje podkreślają, że skuteczna promocja karmienia piersią to coś więcej niż informowanie o korzyściach zdrowotnych. Potrzebne są odpowiednie warunki organizacyjne, edukacyjne i systemowe: dostęp do kwalifikowanego poradnictwa laktacyjnego, przygotowany personel medyczny, standardy opieki sprzyjające karmieniu, ciągłość wsparcia po wypisie z oddziału położniczego oraz monitorowanie wskaźników.

Jakie są ryzyka?

Brak wyodrębnionych działań może oznaczać:

  • ograniczenie finansowania ogólnopolskich działań promujących laktację,
  • osłabienie edukacji kobiet w ciąży i młodych rodziców,
  • mniejszą dostępność profesjonalnej pomocy laktacyjnej,
  • utratę ciągłości monitorowania wskaźników karmienia piersią,
  • pogłębienie nierówności w dostępie do wsparcia.

Stowarzyszenie obawia się też, że program obejmujący całą dekadę nie zapewni ram dla rozwoju i utrzymania systemowego wsparcia laktacji.

Profilaktyka, nierówności i rola położnych

Karmienie piersią zmniejsza ryzyko niektórych infekcji u dzieci, a u kobiet ryzyko raka piersi i jajnika. Wpisuje się też w cele programu dotyczące prawidłowego żywienia, walki z otyłością i ograniczania nierówności zdrowotnych. Położne podkreślają, że to inwestycja w zdrowie kolejnych pokoleń. Tymczasem dostęp do pomocy laktacyjnej w Polsce jest nierówny i często zależy od miejsca zamieszkania oraz sytuacji materialnej. Wiele kobiet nie może liczyć na szybką, bezpłatną pomoc. Położne rodzinne towarzyszą kobiecie od ciąży, przez poród i połóg, po kolejne miesiące życia dziecka. Wcześnie rozpoznają trudności laktacyjne, zapobiegają przedwczesnemu zakończeniu karmienia i edukują rodziców.

Siedem postulatów stowarzyszenia

  1. Przywrócenie do programu wyodrębnionych działań dotyczących karmienia piersią.
  2. Wprowadzenie zadania zapewniającego powszechne, bezpłatne i dostępne terytorialnie wsparcie laktacyjne.
  3. Uwzględnienie położnych rodzinnych jako kluczowych realizatorów działań edukacyjnych i profilaktycznych w ramach POZ.
  4. Sfinansowanie szkoleń dla personelu medycznego z fizjologii laktacji i pomocy karmiącym kobietom.
  5. Przywrócenie systemowego monitorowania wskaźników rozpoczynania i kontynuacji karmienia piersią.
  6. Uwzględnienie karmienia piersią w profilaktyce otyłości, chorób metabolicznych i cywilizacyjnych.
  7. Zapewnienie ciągłości działań edukacyjnych w POZ, szpitalach i środowisku lokalnym.

Propozycja uzupełnienia zapisu

Stowarzyszenie proponuje uzupełnienie celu szczegółowego o zadanie: „Ochrona, promocja i wspieranie karmienia piersią poprzez zapewnienie powszechnego dostępu do profesjonalnego wsparcia laktacyjnego, edukację zdrowotną kobiet i rodzin, podnoszenie kompetencji personelu medycznego oraz monitorowanie wskaźników".

Położne deklarują gotowość do udziału w konsultacjach i przedstawienia rozwiązań organizacyjnych, które pozwolą wdrożyć wsparcie laktacji skutecznie i przy racjonalnych kosztach. Podkreślają, że nie chodzi o narzucanie kobietom sposobu żywienia dzieci. Chodzi o rzetelną informację, profesjonalną pomoc i możliwość podejmowania świadomych decyzji.


Źródło: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Położnych Rodzinnych

Autor: MG