Przeciwnowotworowa kwercetyna. Występuje m.in. w cebuli

Eksperymenty laboratoryjne przeprowadzone przez niemieckich naukowców ze Szpitala Uniwersyteckiego w Erlangen (Universitaetsklinikum Erlangen) przy Uniwersytecie Fryderyka i Aleksandra w Erlangen i Norymberdze (FAU) wykazały, że występująca w roślinach kwercetyna spowalnia podziały komórek raka płuca i niemal całkowicie hamuje ich migrację (https://doi.org/10.1038/s41420-026-03312-7).

W ramach badania naukowcy analizowali wpływ kwercetyny na komórki raka płuca w warunkach laboratoryjnych, na wycinkach płuc myszy oraz u żywych osobników.

Rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem na świecie – żadna inna choroba nowotworowa nie powoduje większej liczby zgonów. Choć dostępne są różne metody leczenia, nie u wszystkich pacjentów okazują się one skuteczne.

„Wiele leków stosowanych w terapii raka płuca ukierunkowanych jest na jedną cząsteczkę” – wyjaśniła prof. dr Susetta Finotto. „Kwercetyna natomiast w naszych eksperymentach atakowała jednocześnie w kilku punktach” - opisała.

Kwercetyna wywarła szczególnie silny wpływ na migrację komórek nowotworowych – kluczowy warunek powstawania przerzutów. „Im wyższa dawka kwercetyny, tym mniej komórek nowotworowych migrowało. Przy najwyższej dawce migracja ustała niemal całkowicie” – podkreśliła Christine Carvalho, główna autorka badania.

W przypadku jednego z dwóch badanych typów komórek raka płuca związek ten ograniczył również stres oksydacyjny. Wywoływany przez reaktywne formy tlenu stres oksydacyjny w komórkach może prowadzić do rozwoju nowotworu.

Kwercetyna oddziałuje na białka istotne dla wzrostu nowotworu oraz mechanizmów obronnych układu odpornościowego. W badanych komórkach nowotworowych zaobserwowano spadek poziomu białek EGFR oraz PD-L1. EGFR odpowiada za odbieranie sygnałów wzrostowych i przekazywanie ich do wnętrza komórki, natomiast PD-L1 może pomagać komórkom nowotworowym w „ukrywaniu się” przed układem odpornościowym organizmu.

Wpływ na układ immunologiczny zaobserwowano również w próbkach tkanki płucnej myszy: podanie kwercetyny doprowadziło do wzrostu poziomu interferonu alfa-2. Jest to cząsteczka sygnałowa, która wspomaga układ odpornościowy w walce z nowotworami.

„U myszy, którym podawano kwercetynę, zmienił się także skład mikrobiomu jelitowego” – wyjaśniła prof. Susetta Finotto. Jak doprecyzowała, zwiększyła się liczebność bakterii produkujących określone krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Kwasy te przedostają się z jelit do krwiobiegu, docierają do płuc i mogą hamować tam wzrost komórek nowotworowych.

W modelu mysim badacze zaobserwowali oznaki mniejszej liczby ognisk nowotworowych u osobników otrzymujących kwercetynę. Ponieważ jednak nowotwór rozwinął się tylko u niewielkiej liczby zwierząt, konieczne są dalsze badania, aby potwierdzić te wyniki. Nie jest również jasne, czy zaobserwowane efekty można odnieść do ludzi.

„Nasze wyniki sugerują, że dieta bogata w kwercetynę mogłaby wspierać leczenie raka płuc” – przyznała prof. Susetta Finotto. „Przypuszczamy również, że może ona działać profilaktycznie. Zamierzamy zbadać to w kolejnym etapie prac” - zapowiedziała.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/