Światowy Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej: bezpłatne badania stóp dla chorych na cukrzycę

Polskie Towarzystwo Leczenia Ran (PTLR), główny organizator ogólnopolskiej akcji, zapewnia, że wystarczy około 10 minut, aby ocenić ryzyko rozwoju cukrzycowej choroby stóp i dowiedzieć się, jak zapobiegać jej poważnym powikłaniom. Jak podkreśla się w informacji przekazanej PAP, celem akcji jest wczesne wykrywanie czynników ryzyka, zanim dojdzie do rozwoju rany, zakażenia i powikłań mogących prowadzić do amputacji. 

– Chcemy zmienić sposób myślenia o cukrzycowej chorobie stóp – podkreśla prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran dr n. med. Przemysław Lipiński. – Nie możemy koncentrować się wyłącznie na leczeniu ran i zaawansowanych powikłań. Musimy docierać do pacjentów znacznie wcześniej, kiedy proste badanie i odpowiednia edukacja mogą pomóc zapobiec dramatycznym konsekwencjom.

Zdaniem specjalisty konieczne jest stworzenie w naszym kraju systemu, w którym pacjent z rozpoznanym zagrożeniem będzie wiedział, gdzie otrzymać dalszą specjalistyczną pomoc specjalisty. Akcja ma zatem pokazać, że profilaktyka stopy cukrzycowej może być dostępna, szybka i skuteczna. W Polsce około 200–250 tysięcy pacjentów zmaga się z raną stopy cukrzycowej.

Badania realizowane w ramach akcji są bezpłatne i trwają około 10 minut. Obejmują ocenę czucia w obrębie stóp za pomocą monofilamentu (aparatu oceniającego czucie powierzchniowe), sprawdzenie tętna na tętnicach stopy oraz identyfikację czynników ryzyka rozwoju cukrzycowej choroby stóp. Na podstawie wyników pacjent zostaje zakwalifikowany do odpowiedniej grupy ryzyka i otrzymuje zalecenia dotyczące profilaktyki oraz codziennej pielęgnacji stóp.

Badanie jest nieinwazyjne i nie wymaga specjalnego przygotowania, może natomiast dostarczyć ważnych informacji o stanie zdrowia, szczególnie osobom, które dotychczas nie kontrolowały regularnie swoich stóp.

Cukrzycowa choroba stóp rozwija się często w następstwie neuropatii cukrzycowej, czyli uszkodzenia nerwów prowadzącego do zaburzeń czucia. W rezultacie pacjent może nie zauważyć drobnego urazu, otarcia czy ucisku, które z czasem prowadzą do powstania trudno gojącej się rany. Dodatkowym zagrożeniem są zaburzenia ukrwienia utrudniające proces gojenia.

– Największym błędem jest przekonanie, że stopami trzeba zainteresować się dopiero wtedy, gdy pojawi się rana. U wielu pacjentów pierwsze nieprawidłowości rozwijają się wcześniej i nie powodują bólu, ponieważ cukrzyca może prowadzić do zaburzeń czucia. Dlatego tak ważne są regularne badania profilaktyczne, ocena czucia i ukrwienia oraz edukacja dotycząca codziennej samoobserwacji. Wczesne rozpoznanie czynników ryzyka pozwala odpowiednio wcześnie wdrożyć działania, które mogą zapobiec rozwojowi owrzodzeń i poważnych powikłań – wyjaśnia wiceprezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran prof. Beata Mrozikiewicz-Rakowska. 

PTLR zaznacza, że co czwarta osoba z cukrzycą w ciągu życia doświadcza owrzodzenia stopy, a skutki tego mogą być dramatyczne: pięcioletnia śmiertelność wśród pacjentów z cukrzycową chorobą stóp wynosi około 30 proc., natomiast wśród osób po amputacji kończyny sięga 60 proc. Dlatego regularna kontrola stóp powinna być stałym elementem opieki nad osobami z cukrzycą.

– Pacjenci potrzebują przede wszystkim jasnej informacji, gdzie mogą wykonać badanie i na jakie objawy powinni zwracać uwagę. Profilaktyka daje szansę, aby zareagować, zanim pojawią się poważne powikłania. Takie inicjatywy są szczególnie ważne, ponieważ łączą edukację z konkretną, bezpłatną pomocą – zaznacza prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków Monika Kaczmarek.

Badania przeznaczone są dla osób z rozpoznaną cukrzycą, będących w trakcie jej leczenia. Akcja nie jest skierowana do pacjentów, którzy obecnie leczą rany w przebiegu cukrzycowej choroby stóp.

Zapisy na badania prowadzone są bezpośrednio w placówkach uczestniczących w akcji. Rejestracja odbywa się telefonicznie, internetowo lub w sposób określony przez daną placówkę. Szczegółowe informacje o w tym roku uczestniczących placówkach dostępne są na stronie www.ptlr.org. (PAP)

zbw/ bar/